Czy pigułki antykoncepcyjne tuczą? Innym okiem.

My, kobiety, lubimy szukać wymówek. Naukowcy z Ohio udowodnili, że w 80% przypadków przybrania na wadze, przyczyna leży we wszystkim poza spożywaniem nadmiernej ilości Milki Oreo. Zrobiłam własną, szybką statystykę, wpisując w okno wyszukiwarki hasło „tycie a…”. Na pierwszym miejscu „tycie a hormony”, kolejno „tycie a tabletki antykoncepcyjne”, trzecie miejsce na pudle zajmuje „tycie a menopauza”. Wszystkie najczęściej wyszukiwane hasła są związane z hormonami i faktycznie, to hasło jest kluczem. Nie mamy nad nimi kontroli poza jednym przypadkiem – gdy same decydujemy się nad podjęciem antykoncepcji hormonalnej. Czy faktycznie możemy obwiniać ją o dodatkowe kilogramy?

 

hsslks

Według Gik, 20-25 % Polek, które współżyją regularnie, podejmuje antykoncepcję hormonalną, a tradycyjną pigułkę 12%. Wśród wielu niepożądanych efektów ubocznych, aż 30% z nas przeraża tycie i to z tego powodu kobiety najczęściej z niej rezygnują.

Estrogen

Dwa hormony, które zawierają te środki, to estrogen i progesteron. Ich endogenny poziom wzrasta naturalnie w okresie dojrzewania, gdy jajniki rozpoczynają produkcję jajeczek, wtedy też piersi, biodra i uda dziewczynek zaokrąglają się. Nie jest to spowodowane tylko wzrostem poziomu estrogenu, ale również hormonu wzrostu i hormonów tarczycy, estrogen jednak gra w tym momencie najważniejszą rolę, stanowiąc dla aktywnych jajników coś w rodzaju paliwa do silnika, podczas gdy metabolizm przyśpiesza. To, w jakim kierunku rozwinie się sylwetka dojrzewającej dziewczyny – czy wysmukli się, czy bardziej zaokrągli, zależy od wielu czynników – wieku dojrzewania, metabolizmu, sposobu odżywiania, aktywności i innych cech osobniczych.

Teraz się skupcie. Skoczymy kilkadziesiąt lat w przyszłość. Nasza dziewczyna przechodzi menopauzę.

Kobiety podczas przekwitania także doświadczają przyrostu masy ciała, podczas gdy poziom estrogenów spada poniżej poziomu z okresu dojrzewania. Zauważamy oponkę wokół brzucha, ale estrogen, który wcześniej wyszybował wysoko, teraz jest nisko. Czemu więc go obwiniamy?

W okresie dojrzewania organizm uruchamia dodatkową funkcję – produkcję jajeczek. Jest ona możliwa dzięki estrogenowi, dlatego jego poziom wzrasta. Ta dodatkowa funkcja wymaga dodatkowej energii, więc tempo metabolizmu wzrasta. Estrogen jest wysoko, produkcja jajeczek wre, zapotrzebowanie energetyczne jest wysokie. Podczas menopauzy, organizm wyłącza intensywną pracę jajników, estrogen spada, tak samo zapotrzebowanie energetyczne (w porównaniu do zapotrzebowania z pokwitania). Oczywiście, starzenie się organizmu to nie tylko spadek poziomu estrogenu, ale również katabolizm mięśni (sarkopenia) na korzyść tkanki tłuszczowej. Mniejsza masa mięśniowa oznacza mniejsze zapotrzebowanie, niższy metabolizm, a zazwyczaj kaloryczność diety pozostaje bez zmian. Nasza bohaterka tyje.

Estrogen jest składnikiem pigułki antykoncepcyjnej, a stosując ją, wprowadzamy go w dodatkowej dawce z zewnątrz. Obwiniamy go o tycie, gdy jest go dużo (dojrzewanie), ale również gdy… jest go mało (przekwitanie). Chyba tylko dlatego, że jest rodzaju męskiego 😀 Eustrogenia… hmm.

funny-shocked-surprised-cat-scales-weigh-liar-pics

Progesteron

Drugim składnikiem pigułki jest progesteron. To hormon, który produkuje ciałko żółte (powstaje z jajeczka, które dojrzewa w pęcherzyku). Jeśli nie stosujesz antykoncepcji doustnej, zauważasz pewnie wahania wagi w trakcie cyklu z uwagi na zatrzymywanie wody podskórnej. Za to odpowiedzialny jest estrogen (działa na receptory w nerkach, co powoduje retencję), podczas gdy progesteron ma działanie antagonistyczne – wzmaga diurezę, czyli „odwadnia”. Przed samym okresem, jeśli nie dochodzi do ciąży, znacznie spada, czemu zawdzięczamy nalane ciało i wzdęcia.

Jak działa pigułka?

Niezależnie od tego, czy bierzesz pigułkę jednoskładnikową (sam progesteron), czy dwuskładnikową (estrogen plus progesteron), antykoncepcja hormonalna wycisza i wygładza działanie obu hormonów. Progesteron musi być obecny w antykoncepcji, bo powstrzymuje owulację i zapobiega zajściu w ciążę.

Układ hormonalny jest jak orkiestra i każdorazowe wprowadzenie hormonów z zewnątrz wywołuje skutki uboczne w postaci fałszu. Teoretycznie, nadmierna podaż estrogenów powinna wywoływać zmiany masy ciała z uwagi na zwiększoną retencję wody, ale wiele kobiet wcale tego nie doświadcza, a wiele z nich nawet chudnie. Z drugiej strony jednoskładnikowa pigułka progesteronowa powinna ułatwiać zrzucanie kilogramów, działając delikatnie diuretycznie. Czy tak jest faktycznie? Nie. Z czego to wynika?

Za każdym razem, gdy organizm, zwłaszcza kobiety, zostaje zapoznany z nowym bodźcem, reaguje nieprzewidywalnie. Bodziec to nowe jedzenie, rodzaj treningu, podróż do innej strefy klimatycznej, ale również wprowadzenie hormonów z zewnątrz. To dlatego lekarze zalecają stosowanie się do danej metody antykoncepcyjnej minimum 3 miesiące – żeby dać ciału szansę do zaadaptowania się. Co mówią badania? Są niejednoznaczne. Nie zaobserwowano zadnych przyrostów w masie ciała lub przyrosty nieznaczne, a tego efektu nie da się jednoznacznie przypisać działaniu estrogenu w pigułce. Co więcej – podobne wyniki dały badania na pigułce jednoskładnikowej – z progesteronu. Najbardziej kontrowersyjne wyniki dały badania nad progesteronem iniekcyjnym (jak np. w Depo-Provera).

Pigułka logicznie

Białko jaja to silny alergen. Ile osób z alergią na białko jaja znasz? Na świecie jest ich miliony, prawda? Pewnie Ty sama nie wiesz, czy masz na nie uczulenie. Nie oznacza to jednak tego, że cały świat nagle powinien zrezygnować z jedzenia jajecznicy. Podobnie jest z pigułką antykoncepcyjną. To, jak zareaguje organizm, to cecha osobnicza, bo u każdego orkiestra gra inaczej. Układ hormonalny jest bardzo skomplikowanym układem i działa na zasadzie efektu motyla. Owszem, zawsze wprowadzenie hormonów z zewnątrz wywołuje burzę w hormonach endogennych i trzeba o tym pamiętać. Badania nie są tu miarodajne, ponieważ dobór grupy badanych również jest dość specyficzny i ukierunkowany na wyniki. Większość badanych kobiet mogą stanowić te, które poddały się badaniu, ponieważ biorą pigułkę od dawna – być może dlatego, że właśnie nie doświadczyły przyrostu masy ciała, a nie od tych, które przerwały suplementację z przeciwnego powodu już po okresie 3 miesięcy. Inną kwestią jest fakt, że tyjemy na przestrzeni lat i jest to dość naturalne. Kobieta zbliżająca się do trzydziestki wskaże początek zmian w kompozycji ciała na początku studiów, co zbiega się z rozpoczęciem antykoncepcji hormonalnej. Nie analizuje się też zmian w stylu życia, odżywiania i aktywności. Poziom przyrostu masy ciała określany przez badaczy jako „znaczący” czy „nieznaczny” również nie jest jednoznaczny. 3 kg dla kobiety ważącej 80 kg to stosunkowo niedużo, dla drobnej, o masie ciała 50 kilogramów – to całkiem sporo.

Teraz fora internetowe – BANG!

Jak myślicie, kto będzie wyszukiwał informacji o tuczących właściwościach pigułki antykoncepcyjnej? Te kobiety, które nie zaobserwowały zmian w sylwetce, czy te, które przytyły? Myślę, że to jest całkiem dobry argument.

Co robić?

Moim zdaniem? Używać prezerwatyw i trzymać się z daleka od mieszania w hormonach. Jeśli jednak podejmujesz się antykoncepcji hormonalnej, miej na uwadze to, że każda z nas jest indywidualnie skonstruowana, również jeśli chodzi o układ hormonalny. Dawka hormonów w pigułce jest jedna, Twoje zapotrzebowanie – nieznane. Daj sobie czas i poczekaj minimum 3 miesiące, może więcej, na ustabilizowanie się układu, a jeśli zaobserwujesz wzrost masy ciała, nie obwiniaj od razu pigułki. Przyjrzyj się najpierw obiektywnie swojemu stylowi życia i temu, czy nie zaszły w nim jakieś zmiany. Uwaga – pigułki antykoncepcyjne zdecydowanie odradzane są przy chorobach autoimmunologicznych, czyli tak jak w przypadku „mojego” Hashimoto. O tym innym razem.

 

 

 

Najnowsze wpisy

Kategorie

Okuniewska Marta Opublikowane przez:

komentarzy 8

  1. PannaM
    31 października 2015
    Odpowiedz

    Zaciekawiłaś mnie tą zależnością antykoncepcji hormonalnej, a hashimoto. Mam hashimoto i mój lekarz nie ma nic przeciwko dawania mi antyków, a ja przy nich w końcu czuję się świetnie. Niczym nie mogłam wyregulować cykli, ciągle bolało mnie podbrzusze, byłam zmęczona i nerwowa, dopiero przy tabletkach antykoncepcynych ustąpiło i biorę je własnie z tego względu, nie dla samej antykoncepcji.

    • Marta Okuniewska
      1 listopada 2015
      Odpowiedz

      Poszukam szerszych inf na ten temat 🙂

      • Ola
        6 stycznia 2016
        Odpowiedz

        Mnie też ten temat ciekawi, lekarz bez problemu przepisuje mi antykoncepcję hormonalną wiedząc, że mam Hashimoto. Po bardzo uciążliwym okresie przystosowawczym (3 miesiące, o których wspominasz) nagle okazało się, że antykoncepcja może byc wybawieniem większości moim comiesięcznych dolegliwości.

  2. Paulina
    31 października 2015
    Odpowiedz

    Mam kobiecą budowę ciała a po braniu tabletek schudłam :).

  3. benciaceq
    19 listopada 2015
    Odpowiedz

    ja po odstawieniu tabletek, ponad rok temu, nadal nie mam okresu….. po próbie progesteronowej – podaniu luteiny – nadal nic. teraz ginekolog kazał mi wziąć znowu tabletki antykoncepcyjne, aby podczas okresu z odstawienia można było zbadać poziom hormonów :/

  4. ania
    27 listopada 2015
    Odpowiedz

    ja też nie przytyłam przy antykoncepcji hormonalnej, może to dlatego że biorę osłonowo harmonellę która pomaga utrzymać prawidłową wagę dzięki zawartości chromu, ale zdecydowałam się na nią bo chcę chronić serce i układ krążenia oraz wątrobę, myślę że to poważniejsze problemy niż kilka ewentualnych kilogramów więcej

  5. Karo
    6 maja 2016
    Odpowiedz

    Czy tabletki przy stanie przedcukrzycowym tez zaszkodzą? Dostałam je na regulację cyklu. 28 lat

    • Marta Okuniewska
      12 września 2016
      Odpowiedz

      trzeba zdać się na lekarza 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *