Progesteron w estetyce kobiecej sylwetki

W świecie fitness coraz szersze światło rzuca się na problem zaburzeń hormonalnych związanych z odżywianiem i aktywnością fizyczną. Niskiej jakości żywność, liczne stresory, brak należytej regeneracji i narażenie na czynniki środowiskowe znacznie nasiliły problem. Od kilku lat coraz szerzej mówi się o dysfunkcjach utrudniających zachowanie estetycznej sylwetki, takich jak wielokrotnie poruszane tu, na blogu, Hashimoto, niedoczynność tarczycy, insulinooporność czy zespół policystycznych jajników. Osobiście dotykałam już tematyki bliskiej problemowi, który chciałabym omówić dzisiaj, w kilku wcześniejszych tekstach:

  • „Przyczyna powstawania cellulitu u aktywnych fizycznie kobiet”, gdzie wspominam o dominacji estrogenowej klik
  • Tekst o sojowych odżywkach białkowych klik
  • „Czy pigułki antykoncepcyjne tuczą?” klik
  • „Rozwiązania treningowe i dietetyczne dla kobiet o budowie typu estrogenowego” klik

Dziś natomiast przyjrzę się wpływowi zaburzeń równowagi między progesteronem a estrogenem.

Progesteron vs estrogen – zależność

Napotkałam w sieci na ciekawe porównanie, które w bardzo przystępny sposób obrazuje to, jak te dwa hormony działają względem siebie – estrogen przedstawiono jako „nawóz”, dzięki któremu trawnik wzrasta, natomiast progesteron jest „kosiarką”, która przycina trawnik do odpowiedniej długości. To analogia przełożona z fizjologii cyklu menstruacyjnego, podczas którego obserwujemy podnoszenie się i obniżanie poziomów tych hormonów względem siebie. Cykl miesiączkowy, który rozpoczyna się każdorazowo w pierwszym dniu krwawienia, możemy podzielić na dwie fazy: fazę folikularną i fazę lutealną. Pomiędzy tymi fazami zachodzi owulacja. Jaka jest rola estrogenu i progesteronu w tych fazach cyklu?

W fazie folikularnej dominuje estrogen, natomiast w fazie lutealnej – progesteron. Zgodnie z analogią pokazaną powyżej, w fazie folikularnej estrogen stanowi „nawóz” i prowokuje do wzrostu nabłonek macicy, przygotowując jego miąższ do zagnieżdżenia się zarodka. Rolą progesteronu w tym czasie jest podtrzymanie tego stanu w gotowości do implantacji przez około 14 dni. Jeśli do niej dojdzie, progesteron znacznie wzrasta, by podtrzymać ciążę. W innym wypadku, jego poziom gwałtownie spada, a „kosiarka” przechodzi do skracania trawy, czyt.: złuszczania nabłonka wyścielającego macicę – rozpoczyna się miesiączka.

Jak sprawdzić, czy estrogen i progesteron współdziałają jak należy?

Ciężko jest sprawdzić to testem, bo każda kobieta ma swoje idealne proporcje obydwu hormonów. Wystarczy spojrzeć na nasze typy sylwetek: kobiety o biuście mniej obfitym niż biodra i uda, reprezentują raczej typ estrogenowy. Te o obfitym biuście, lecz szczupłych biodrach i udach to zwykle efekt działania progesteronu (to dlatego kobietom w ciąży rośnie biust, bo pomijając tkankę gruczołową, zaczyna się tam odkładać tkanka tłuszczowa, zgodnie ze wzrostem aktywności progesteronu w całym czasie trwania ciąży). Kobiety o zrównoważonej proporcji uda – biust to zazwyczaj typ mieszany.

Znając rolę progesteronu, obserwując swój cykl menstruacyjny same możemy stwierdzić, czy nie cierpimy na niedobór progesteronu. Jakie objawy mogą to sugerować?

  • nieregularne, zbyt obfite miesiączki, problem z zajściem w ciążę
  • zespół napięcia przedmiesiączkowego, charakteryzujący się bardzo dużymi wahaniami nastroju, jego obniżeniem lub stanami lękowymi

Progesteron, dzięki swojemu metabolitowi (allopregnenolon), działa na mózg jak środek uspokajający. Jego niedobór w drugiej fazie cyklu daje oznaki utożsamiane z fatalnym zespołem napięcia przedmiesiączkowego.

  • bezsenność

Progesteron, analogicznie do zależności przedstawionej powyżej, ma działanie usypiające.

  • tycie oraz widoczny cellulit

Niski poziom progesteronu powoduje utrudnione korzystanie z zapasowej tkanki tłuszczowej, natomiast większy rozkład tkanki mięśniowej, co w konsekwencji obniża poziom metabolizmu zgodnie z zasadą, że masa mięśniowa potrzebuje większej ilości energii do funkcjonowania. Progesteron jest naturalnym diuretykiem, więc przy jego niedoborach łatwiej zatrzymujemy wodę podskórną.

  • mgła myślowa

Zjawisko to utożsamiane jest z chorobą Hashimoto. Progesteron jest zaangażowany w produkcję mieliny, która stanowi płaszcz dla komórek układu nerwowego. Prowadzone są badania nad efektywnością podawania progesteronu w terapii uszkodzeń mózgu klik

  • spadek jędrności skóry

Progesteron promuje produkcję kolagenu, który odpowiada za wizualną jakość skóry.

  • niedoczynność tarczycy

Bardzo wiele osób boryka się z niedoczynnością tarczycy wywołaną przez dominację estrogenową. Nadmiar estrogenu utrudnia konwersję nieaktywnego hormonu tarczycy do formy aktywnej, mającej bezpośredni wpływ na funkcje metabolizmu.

  • kruchość kości

Progesteron stymuluje osteoblasty, które biorą udział w budowie kości.

  • obserwacja śluzu:

Plamienie na tydzień lub kilka dni przed miesiączką prawie zawsze sugeruje niedobór progesteronu.

 

Jak powstaje progesteron?

Progesteron to jajnikowy hormon steroidowy. Z cholesterolu powstaje pregnenolon, który jest prohormonem dla wielu innych hormonów. Po konwersji, pregnenolon zostaje przekształcony w progesteron, ale po obraniu nieco innego kierunku, po konwersji może stać się również estrogenem, testosteronem, ale również kortyzolem – hormonem stresu. Problem z produkcją progesteronu związany jest częściowo ze stresującym trybem życia. Organizm będący w stanie ciągłego napięcia i gotowości do walki, obniża poziom progesteronu, bo jego priorytetem nie jest zajście w ciążę, lecz walka i ucieczka (produkcja zachodzi więc na korzyść kortyzolu i adrenaliny). Na poziom progesteronu mają więc wpływ czynniki środowiskowe, które ciężko jest ograniczyć.

 

Sposoby na podniesienie poziomu progesteronu

Krem z progesteronem bioidentycznym

W sieci dostępne są kremy z progesteronem o naturalnym składzie, najczęściej opartym o wyciąg z dzikiego pochrzynu. Jako bazę stosuje się najczęściej olej jojoba i awokado, tak jak w tym produkcie firmy Swanson klik. Kontrowersyjność jego stosowania polega na tym, że ciężko dobrać odpowiednią dawkę, której nadmiar może powodować mdłości, bezsenność i zbyt pobudzająco działać na rytm serca. Nadmiar progesteronu po przedawkowaniu kremu powoduje odkładanie się tkanki tłuszczowej, której potem ciężko się pozbyć. Krem tuszuje też prawdziwe powody niedoboru progesteronu, takie jak stresujący tryb życia. Warto zadbać najpierw o pierwotną przyczynę zaburzeń.

 

Suplementacja wydaje się być bezpieczniejszą opcją

  • witamina C – ma udowodnione działanie promujące produkcję progesteronu; ma również szereg innych właściwości, z powodu których na pewno jest już od dawna obecna w Twojej standardowej suplementacji
  • cynk – pobudza przysadkę mózgową do produkcji hormonów wspierających owulację
  • magnez – działając wyciszająco na układ nerwowy pozwala na zachowanie prawidłowej produkcji progesteronu przez zniwelowanie konkurencyjności kortyzolu w procesie konwersji z pregnenolonu, bierze też udział w redukcji metabolitów estrogenu
  • witamina B6 – wspomaga wątrobę w redukcji metabolitów estrogenu
  • dobry cholesterol – z cholesterolu bierze początek pregnenolon, a z pregnenolonu poprzez konwersję powstaje progesteron
  • siarka -naturalnym źródłem siarki są warzywa krzyżowe, zawierające glukozynolan, aktywujący drugą fazę detoksykacji zachodzącą w wątrobie

Podsumowując…

Z uwagi na liczne źródła fitoestrogenów w diecie i środowisku zewnętrznym, bezpiecznie jest założyć, że pozostajemy w pewnym niedoborze progesteronu i wprowadzić do diety wyżej wymienione źródła oraz starać się ograniczyć poziom stresu w życiu codziennym. Krem z progesteronem to bardziej ryzykowne rozwiązanie, choć chętnie stosowane przez wiele kobiet. Każda z nas jest indywidualnie zaprogramowana i ciężko jest metodycznie wyznaczyć dawkę, która będzie dla nas optymalna.

 

Źródła:

http://www.fertstert.org/article/S0015-0282(03)00657-5/fulltext

http://news.emory.edu/stories/2013/04/hspub_healing_hormone/campus.html

https://main.poliquingroup.com/ArticlesMultimedia/Articles/PrinterFriendly.aspx?ID=1587&lang=EN

 

 

 

1 thought on “Progesteron w estetyce kobiecej sylwetki

  1. Wydawało mi się, że mam problem z dominacją estrogenów, ale w badaniach hormonalnych nic takiego nie wychodzi. Poziom progesterony jest w normie, nawet dość wysoko. Mój lekarz twierdzi, że plamienia przez okresem mogą być związane z wysoką prolaktyną (która osłabia ciałko żółte).
    Czytałam, że przy wysokim poziomie estrogenów oprócz unikania substancji estrogenopodobnych – np. parabenów, plastikowych opakowań, żywności puszkowanej itp., warto jeść więcej warzyw (błonnik pomaga usuwać z organizmu nadmiar tego hormonu). Latem przeprowadzałam 2 tygodniowy post Dąbrowskiej (można jeść w zasadzie tylko warzywa i niewielką ilość wybranych owoców) i w kolejnym cyklu nie miałam plamienia przed okresem.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *